Dzieje miasta

Das Kurhaus

┼Üwinouj┼Ťcie jest miastem podw├│jnie m┼éodym. Jako polskie miasto powsta┼éo oficjalnie 7 pa┼║dziernika 1945 roku. Ale r├│wnie┼╝ niemiecki rozdzia┼é historii osady po┼éo┼╝onej u uj┼Ťcia ┼Üwiny rozpoczyna si─Ö stosunkowo p├│┼║no, bo oko┼éo po┼éowy XVIII wieku, gdy Prusy potrzebuj─ůc swobodnego dost─Öpu do Ba┼étyku zdecydowa┼éy si─Ö na pog┼é─Öbienie rzeki i budow─Ö w tym miejscu portu. Wcze┼Ťniejsze, jeszcze XII-wieczne osadnictwo zwi─ůzane by┼éo z aktywno┼Ťci─ů Pomorzan, kt├│rzy na obu brzegach ┼Üwiny utworzyli gr├│dki stra┼╝nicze. Wyspy Uznam i Wolin przechodzi┼éy nast─Öpnie w posiadanie Danii i Szwecji, od kt├│rej w pierwszej po┼éowie XVIII wieku odkupi┼éy je Prusy. O┼Ťrodek na zachodnim brzegu ┼Üwiny rozwija┼é si─Ö dynamicznie, by w ko┼äcu w roku 1765 otrzyma─ç prawa miejskie. Jeszcze przesz┼éo p├│┼é wieku p├│┼║niej znany niemiecki pisarz Theodor Fontane, kt├│ry przyby┼é do ┼Üwinouj┼Ťcia jako siedmioletni ch┼éopiec, opisywa┼é miasto jako pozbawione nieod┼é─ůcznych element├│w innych pomorskich grod├│w ÔÇô gotyckiego, ceglanego ko┼Ťcio┼éa i bram miejskich. Autor popularnych w Niemczech powie┼Ťci sp─Ödzi┼é tu pi─Ö─ç lat swojego dzieci┼ästwa, a jego ojciec prowadzi┼é aptek─Ö w nieistniej─ůcym dzi┼Ť budynku, kt├│ry znajdowa┼é si─Ö naprzeciwko ko┼Ťcio┼éa pw. Chrystusa Kr├│la. W tym czasie ┼Üwinouj┼Ťcie sta┼éo si─Ö stolic─ů powiatu obejmuj─ůcego wyspy Uznam i Wolin, by┼éo te┼╝ pierwszym oficjalnym uzdrowiskiem w Prusach.
W drugiej po┼éowie XIX wieku ┼Ťwinoujski port stopniowo traci┼é na znaczeniu, szczeg├│lnie po roku 1880, gdy zapad┼éa decyzja o budowie kana┼éu w├│wczas zwanego ÔÇ×KaiserfahrtÔÇť, a dzi┼Ť nosz─ůcego nazw─Ö ÔÇ×PiastowskiÔÇŁ, kt├│ry znacznie poprawi┼é dost─Öpno┼Ť─ç portu w Szczecinie. Jednocze┼Ťnie jednak miasto stawa┼éo si─Ö coraz wa┼╝niejszym o┼Ťrodkiem turystycznym, co nie by┼éo bez zwi─ůzku z faktem, ┼╝e w┼éa┼Ťnie tu ulokowana zosta┼éa cesarska marina. Cesarz Wilhelm II. cz─Östo zatrzymywa┼é si─Ö w ┼Üwinouj┼Ťciu podczas swoich podr├│┼╝y po p├│┼énocnych po┼éaciach kraju. Zar├│wno on sam, jak i inni cz┼éonkowie rodziny Hohenzollern├│w, ch─Ötnie przy tym odwiedzali s─ůsiednie miasteczka, dlatego dzi┼Ť Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin zwane s─ů cz─Östo ÔÇ×cesarskimi kurortamiÔÇŁ. Miasto zyskiwa┼éo tak┼╝e coraz wi─Öksze znaczenie militarne, co pod koniec II wojny ┼Ťwiatowej mia┼éo swoje tragiczne konsekwencje. Zapowiedzi─ů ko┼äca niemieckiej historii ┼Üwinouj┼Ťcia by┼é aliancki nalot z 12 marca 1945 roku. Bombardowanie poch┼éon─Ö┼éo oko┼éo 20 tys. ofiar, zniszczone zosta┼éo wed┼éug r├│┼╝nych szacunk├│w od 30 do 55 proc. zabudowy.
Na Konferencji Poczdamskiej na pocz─ůtku sierpnia 1945 roku Stalin przeforsowa┼é przebieg granicy na zach├│d od ┼Üwinouj┼Ťcia, co mia┼éo swoje g┼é─Öbokie konsekwencje zar├│wno dla pozosta┼éej jeszcze w mie┼Ťcie niemieckiej ludno┼Ťci, jak i komunikacyjnej sytuacji nap┼éywaj─ůcej ludno┼Ťci polskiej. Odbudowa ┼Üwinouj┼Ťcia by┼éa trudna, pocz─ůtkowo zreszt─ů decyduj─ůce zdanie mieli w wi─Ökszo┼Ťci spraw przedstawiciele radzieckiej armii (ostatni sowiecki ┼╝o┼énierz opu┼Ťci┼é miasto dopiero pod koniec roku 1992). Pocz─ůtkowo militarna funkcja portowego miasta dominowa┼éa nad innymi sferami, stopniowo jednak coraz wi─Öksze znaczenie mia┼éy przedsi─Öbiorstwa bran┼╝y morskiej (Przedsi─Öbiorstwo Po┼éow├│w Dalekomorskich i Us┼éug Rybackich ÔÇ×OdraÔÇŁ, Port Handlowy ┼Üwinouj┼Ťcie, Morska Stocznia Remontowa, Terminal Promowy ┼Üwinouj┼Ťcie) i to w┼éa┼Ťnie ta dziedzina do po┼éowy lat 90. by┼éa najwa┼╝niejszym sektorem ┼Ťwinoujskiej gospodarki. Po przemianach demokratycznych 1989 roku nadmorska miejscowo┼Ť─ç boryka┼éa si─Ö z powa┼╝nymi trudno┼Ťciami gospodarczymi i du┼╝ym bezrobociem, szcz─Ö┼Ťliwie od pocz─ůtku nowego wieku koniunktura zn├│w sta┼éa si─Ö dla ┼Üwinouj┼Ťcia niezwykle korzystna.

J─Özyki

[] Najnowsze komentarze

Titel Autor Data
Holdu Pruskiego Anonim 28 mrz. 2018 - 19:39
Dyalise Anonim 15 st. 2018 - 18:36
Quappen kaufen Anonim 6 gru. 2017 - 20:25
Przysługa? Anonim 7 li. 2017 - 09:41
Co gorsza przyb─Öd─ů kolejne transporty siarki Anonim 28 pa┼║. 2017 - 09:21
Racja! Anonim 24 pa┼║. 2017 - 20:20

[] Najcz─Ö┼Ťciej czytane

armata portal.jpg

Na Facebooku publikowali┼Ťmy niedawno filmik ze ┼Ťwi─Ötym Miko┼éajem w Forcie Gerharda w ┼Üwinouj┼Ťciu. Dzi┼Ť przekazujemy wi─Öcej informacji na ten temat. Ot├│┼╝ ┼Ťw. Miko┼éaj dostarczy┼é do Fortu unikatow─ů armat─Ö z 1896 roku. Niespodzianka wa┼╝y ponad 1000 kilogram├│w i jest d┼éuga na blisko 2,5 metra. To dzia┼éo polowe wz.96 produkcji niemieckiej, kt├│re by┼éo u┼╝ywane na frontach pierwszej wojny ┼Ťwiatowej.

dziki.jpg

Dzika zwierzyna coraz cze┼Ťciej zagl─ůda do ┼Üwinouj┼Ťcia. Na ulicach widywane s─ů dziki, lisy a nawet ┼éosie. W mediach spo┼éeczno┼Ťciowych pojawiaj─ů si─Ö opinie, ┼╝e przyczynia si─Ö do tego intensywna rozbudowa ┼Üwinouj┼Ťcia. I jest w tym troch─Ö racji. Wycinanie sporych po┼éaci lasu sprawia, ┼╝e na wyspie Uznam dzikiej zwierzynie ┼╝yje si─Ö coraz trudniej.

odysej.jpg

Znany polski ekolog i podr├│┼╝nik Dominik Dobrowolski wsp├│lnie z wolontariuszami z ca┼éej Polski rozpocznie w ┼Üwinouj┼Ťciu swoj─ů ÔÇ×Ba┼étyck─ů Odysej─ÖÔÇŁ. B─Ödzie to niezwyk┼éy marsz. Podr├│┼╝nik zamierza razem z wolontariuszami przej┼Ť─ç ca┼ée polskie wybrze┼╝e ÔÇô ┼é─ůcznie oko┼éo 500 km. Nie ma mowy o rekreacyjnm spacerze. Podr├│┼╝nik i jego towarzysze maj─ů sprz─ůta─ç pla┼╝e, liczy─ç i analizowa─ç odpady wyrzucane przez morze a tak┼╝e realizowa─ç film przyrodniczy. Ka┼╝dy mo┼╝e do┼é─ůczy─ç do tej niezwyk┼éej podr├│┼╝y lub po prostu pom├│c. Pocz─ůtek 18 stycznia w ┼Üwinouj┼Ťciu.

wyspy.jpg

Niemiecka bran┼╝a turystyczna wykonuje wiele bada┼ä i statystyk, kt├│re p├│┼║niej s─ů pomocne przy podejmowaniiu strategicznych decyzji. Nasi s─ůsiedzi wiedz─ů sk─ůd i ile os├│b odwiedza wysp─Ö Uznam, gdzie nale┼╝y prowadzi─ç dzia┼éania marketingowe i jak dopasowa─ç swoje produkty do potrzeb rynku. Jak poda┼éa niedawno niemiecka gazeta Ostsee Zeitung a┼╝ 58 procent (!) wszystkich mieszka┼äc├│w Uznamu utrzymuje si─Ö bezpo┼Ťrednio lub po┼Ťrednio z turystyki.