Dzieje miasta

Das Kurhaus

┼Üwinouj┼Ťcie jest miastem podw├│jnie m┼éodym. Jako polskie miasto powsta┼éo oficjalnie 7 pa┼║dziernika 1945 roku. Ale r├│wnie┼╝ niemiecki rozdzia┼é historii osady po┼éo┼╝onej u uj┼Ťcia ┼Üwiny rozpoczyna si─Ö stosunkowo p├│┼║no, bo oko┼éo po┼éowy XVIII wieku, gdy Prusy potrzebuj─ůc swobodnego dost─Öpu do Ba┼étyku zdecydowa┼éy si─Ö na pog┼é─Öbienie rzeki i budow─Ö w tym miejscu portu. Wcze┼Ťniejsze, jeszcze XII-wieczne osadnictwo zwi─ůzane by┼éo z aktywno┼Ťci─ů Pomorzan, kt├│rzy na obu brzegach ┼Üwiny utworzyli gr├│dki stra┼╝nicze. Wyspy Uznam i Wolin przechodzi┼éy nast─Öpnie w posiadanie Danii i Szwecji, od kt├│rej w pierwszej po┼éowie XVIII wieku odkupi┼éy je Prusy. O┼Ťrodek na zachodnim brzegu ┼Üwiny rozwija┼é si─Ö dynamicznie, by w ko┼äcu w roku 1765 otrzyma─ç prawa miejskie. Jeszcze przesz┼éo p├│┼é wieku p├│┼║niej znany niemiecki pisarz Theodor Fontane, kt├│ry przyby┼é do ┼Üwinouj┼Ťcia jako siedmioletni ch┼éopiec, opisywa┼é miasto jako pozbawione nieod┼é─ůcznych element├│w innych pomorskich grod├│w ÔÇô gotyckiego, ceglanego ko┼Ťcio┼éa i bram miejskich. Autor popularnych w Niemczech powie┼Ťci sp─Ödzi┼é tu pi─Ö─ç lat swojego dzieci┼ästwa, a jego ojciec prowadzi┼é aptek─Ö w nieistniej─ůcym dzi┼Ť budynku, kt├│ry znajdowa┼é si─Ö naprzeciwko ko┼Ťcio┼éa pw. Chrystusa Kr├│la. W tym czasie ┼Üwinouj┼Ťcie sta┼éo si─Ö stolic─ů powiatu obejmuj─ůcego wyspy Uznam i Wolin, by┼éo te┼╝ pierwszym oficjalnym uzdrowiskiem w Prusach.
W drugiej po┼éowie XIX wieku ┼Ťwinoujski port stopniowo traci┼é na znaczeniu, szczeg├│lnie po roku 1880, gdy zapad┼éa decyzja o budowie kana┼éu w├│wczas zwanego ÔÇ×KaiserfahrtÔÇť, a dzi┼Ť nosz─ůcego nazw─Ö ÔÇ×PiastowskiÔÇŁ, kt├│ry znacznie poprawi┼é dost─Öpno┼Ť─ç portu w Szczecinie. Jednocze┼Ťnie jednak miasto stawa┼éo si─Ö coraz wa┼╝niejszym o┼Ťrodkiem turystycznym, co nie by┼éo bez zwi─ůzku z faktem, ┼╝e w┼éa┼Ťnie tu ulokowana zosta┼éa cesarska marina. Cesarz Wilhelm II. cz─Östo zatrzymywa┼é si─Ö w ┼Üwinouj┼Ťciu podczas swoich podr├│┼╝y po p├│┼énocnych po┼éaciach kraju. Zar├│wno on sam, jak i inni cz┼éonkowie rodziny Hohenzollern├│w, ch─Ötnie przy tym odwiedzali s─ůsiednie miasteczka, dlatego dzi┼Ť Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin zwane s─ů cz─Östo ÔÇ×cesarskimi kurortamiÔÇŁ. Miasto zyskiwa┼éo tak┼╝e coraz wi─Öksze znaczenie militarne, co pod koniec II wojny ┼Ťwiatowej mia┼éo swoje tragiczne konsekwencje. Zapowiedzi─ů ko┼äca niemieckiej historii ┼Üwinouj┼Ťcia by┼é aliancki nalot z 12 marca 1945 roku. Bombardowanie poch┼éon─Ö┼éo oko┼éo 20 tys. ofiar, zniszczone zosta┼éo wed┼éug r├│┼╝nych szacunk├│w od 30 do 55 proc. zabudowy.
Na Konferencji Poczdamskiej na pocz─ůtku sierpnia 1945 roku Stalin przeforsowa┼é przebieg granicy na zach├│d od ┼Üwinouj┼Ťcia, co mia┼éo swoje g┼é─Öbokie konsekwencje zar├│wno dla pozosta┼éej jeszcze w mie┼Ťcie niemieckiej ludno┼Ťci, jak i komunikacyjnej sytuacji nap┼éywaj─ůcej ludno┼Ťci polskiej. Odbudowa ┼Üwinouj┼Ťcia by┼éa trudna, pocz─ůtkowo zreszt─ů decyduj─ůce zdanie mieli w wi─Ökszo┼Ťci spraw przedstawiciele radzieckiej armii (ostatni sowiecki ┼╝o┼énierz opu┼Ťci┼é miasto dopiero pod koniec roku 1992). Pocz─ůtkowo militarna funkcja portowego miasta dominowa┼éa nad innymi sferami, stopniowo jednak coraz wi─Öksze znaczenie mia┼éy przedsi─Öbiorstwa bran┼╝y morskiej (Przedsi─Öbiorstwo Po┼éow├│w Dalekomorskich i Us┼éug Rybackich ÔÇ×OdraÔÇŁ, Port Handlowy ┼Üwinouj┼Ťcie, Morska Stocznia Remontowa, Terminal Promowy ┼Üwinouj┼Ťcie) i to w┼éa┼Ťnie ta dziedzina do po┼éowy lat 90. by┼éa najwa┼╝niejszym sektorem ┼Ťwinoujskiej gospodarki. Po przemianach demokratycznych 1989 roku nadmorska miejscowo┼Ť─ç boryka┼éa si─Ö z powa┼╝nymi trudno┼Ťciami gospodarczymi i du┼╝ym bezrobociem, szcz─Ö┼Ťliwie od pocz─ůtku nowego wieku koniunktura zn├│w sta┼éa si─Ö dla ┼Üwinouj┼Ťcia niezwykle korzystna.

J─Özyki

[] Najnowsze komentarze

Titel Autor Data
Parkautomaten am Polenmarkt - Betrug durch eigene B├╝rger Anonim 14 wrz. 2017 - 23:33
Bin auf der Suche nach... Anonim 9 sie. 2017 - 23:17
Bin auf der Suche nach... Anonim 9 sie. 2017 - 23:15
Beerdigung Florian Voelk - die Email bitte weiterleiten Anonim 30 lp. 2017 - 19:06
Preis Anonim 29 lp. 2017 - 22:10
Kaiser Anonim 29 lp. 2017 - 04:12

[] Najcz─Ö┼Ťciej czytane

regaty.jpg

Ponad 60. jacht├│w wystartuje w XVII Regatach Unity Line im. Piotra Waszczenki, kt├│re rozpoczynaj─ů si─Ö 11 sierpnia w ┼Üwinouj┼Ťciu. ┼╗eglarze b─Öd─ů sciga─ç si─Ö na trasie ┼Üwinouj┼Ťcie-Ko┼éobrzeg-Dziwn├│w. Ka┼╝dy, kto chce zobaczy─ç pi─Ökne jachty a w szczeg├│lno┼Ťci oldtimery powinien przyj┼Ť─ç 12 sierpnia oko┼éo godz. 9.00 na falochron zachodni (z Wiatrakiem).

organy nowak_0.jpg

To b─Ödzie wyj─ůtkowy koncert organowy. 11 sierpnia w ko┼Ťciele p.w. Chrystusa Kr├│la przy placu Ko┼Ťcielnym 1 wyst─ůpi Tomasz Adam Nowak. Artysta jest dobrze znany w Polsce i w Niemczech. W ┼Üwinouj┼Ťciu wyst─Öpowa┼é ju┼╝ kilka razy. Jego koncerty sta┼éy zawsze na najwy┼╝szym poziomie. Pocz─ůtek wyst─Öpu o godz. 19.00. Bilety kosztuj─ů 20 z┼é i mo┼╝na je naby─ç tu┼╝ przed koncertem.

ubbb.jpg

Niemiecki samorz─ůd i przedsi─Öbiorcy apeluj─ů, aby nie przenosi─ç konfliktu mi─Ödzy firm─ů UBB a gmin─ů ┼Üwinouj┼Ťcie na stosunki polsko-niemieckie. Burmistrz Heringsdorfu Lars Petersen podkre┼Ťla, ┼╝e sp├│r o przystanki, to sprawa mi─Ödzy prywatnym przedsi─Öbiorstwem a polskim miastem. L. Petersen ma nadziej─Ö, ┼╝e ca┼éa sytuacja si─Ö wyja┼Ťni i wszystko wr├│ci do normy.

kammninke.jpg

Z┼éodzieje ukradli znak powitalny tzw. witacz stoj─ůcy na drodze do przygranicznej miejscowo┼Ťci Kamminke. Jego autorem by┼é lokalny rze┼║biarz Helmut Ebeling. Dla mieszka┼äc├│w znak by┼é symbolem otwarto┼Ťci, tolerancji i mia┼é przede wszystkim warto┼Ť─ç sentymentaln─ů. Znak witaj─ůcy polskich turyst├│w ÔÇô w obu j─Özykach ÔÇô sta┼é od 2012 roku i stanowi┼é punkt orientacyjny dla pieszych oraz rowerzyst├│w.